Ponad 650 wydarzeń, 12 instytucji naukowych i wspólna misja odkrywania rzeczywistości – tak w skrócie prezentuje się XXII Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki, którego uroczysta inauguracja odbyła się w Auli Dużej Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej 8 maja 2026 roku. Tegoroczna edycja jest wyjątkowa dla Politechniki Białostockiej, która jako główny koordynator wydarzenia, integruje środowisko akademickie Białegostoku, Łomży i Suwałk.
Uroczystość otworzył prof. Marek Krętowski, Prorektor ds. Nauki Politechniki Białostockiej, podkreślając rolę jedności regionalnej w szerzeniu wiedzy.
– W tym roku nasza uczelnia pełni funkcję koordynatora Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki. Przedsięwzięcia, które już od 22 lat stanowi żywy dowód naszej niezwykłej regionalnej jedności. Choć jako uczelnie Białegostoku, Łomży i Suwałk na co dzień konkurujemy o talenty, to w misji popularyzacji nauki mówimy jednym wspólnym głosem” – zaznaczył prof. Krętowski.
Nawiązując do hasła festiwalu – słów Alberta Einsteina o nauce jako ciągłym odkrywaniu rzeczywistości – dodał:
Chcemy pokazać, że nauka nie jest zamknięta wyłącznie w grubych księgach czy skomplikowanych wzorach. To żywa, fascynująca przygoda, której każdy z państwa może dzisiaj dotknąć. Dziś otwieramy świat nauki przed młodymi ludźmi, by móc jutro im kibicować w podbojach kosmosu czy uczeniu sztucznej inteligencji.
Rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, prof. Marcin Moniuszko, zwrócił uwagę na demokratyczny charakter nauki:
Część ludzi zastanawia się, o co chodzi z tą nauką, czy to nie jest coś strasznie enigmatycznego za zamkniętymi drzwiami dla wybrańców. Nie, to jest dla ludzi ciekawych. Chcemy przekonać wszystkich, że to jest właśnie idea uniwersytetów: obudzenie ciekawości, by ci, którzy są ciekawi świata, mogli ją razem z nami zaspokoić.
W podobnym tonie wypowiedział się prof. Krzysztof Korotkich, Prorektor ds. Kształcenia Uniwersytetu w Białymstoku, zapowiadając, że uczelnie „wyjdą na ulice”, by zarażać pasją:
Spotkania ze specjalistami to będzie świetna okazja, żeby poznać uniwersytet z tej strony nie tylko poważnej, nie tylko tej monumentalnej, bo nauka nie musi być wcale z brązu. To będzie spotkanie z naprawdę ciekawymi ludźmi, którzy w dydaktyce pokazują, że można się realizować.
Ważnym elementem uroczystości był głos przedstawicieli władz. Wojewoda Podlaski, dr Jacek Brzozowski, wskazał na naukę jako narzędzie walki z dezinformacją:
Żyjemy w świecie, w którym teorie pseudonaukowe, fake newsy i dezinformacja są naszą codziennością. Nie znam lepszego lekarstwa, lepszego panaceum na fejki, niż wiedza i gruntowna nauka na światowym poziomie. Uprawianie nauki należy do najpiękniejszych form ludzkiej aktywności.
Z kolei Marszałek Województwa Podlaskiego, Łukasz Prokorym, zachęcał do swobodnego czerpania z bogatej oferty programowej:
To tydzień, kiedy nauka wychodzi z laboratoriów, sztuka schodzi ze sceny i wszyscy możemy się wspólnie spotkać na naszych podlaskich uczelniach i to bez konieczności zdawania egzaminów.
Merytorycznym punktem kulminacyjnym był wykład dr. hab. inż. Macieja Zajkowskiego, prof. PB z Katedry Fotoniki, Elektroniki i Techniki Świetlnej na Wydziale Elektrycznym pt. „Światło na szlaku odkrywania”. Prelegent przeprowadził słuchaczy przez fascynujący świat optyki, od fizycznych podstaw dualizmu korpuskularno-falowego, przez różnice w percepcji barw u kobiet i mężczyzn, aż po zanieczyszczenie świetlne.
– W naszych laboratoriach, w głowach naukowców i studentów gnieżdżą się niesamowite pomysły, w których światło jest podstawą. XXI wiek będzie wiekiem światła w technologii – wieścił prof. Zajkowski.
Wieczór zwieńczył interdyscyplinarny pokaz „impAKT z Mickiewiczem”, łączący technologię AI z teatrem i muzyką elektroniczną. Dr hab. Bernarda Anna Bielenia, reżyserka spektaklu, Dziekan ds. kierunków Filii w Białymstoku Akademii Teatralnej w Warszawie, z entuzjazmem opowiadała o współpracy między uczelniami:
Bawimy się jak małe dzieci w piaskownicy. Chcemy pokazać państwu, jak można wykorzystać to narzędzie AI, które w czasie rzeczywistym przetwarza gesty aktorów na cyfrowe wizualizacje. To efekt ciężkiej pracy całego zespołu, często w godzinach nocnych, pokazujący magnetyczną siłę współczesnej sztuki.
Jako główny koordynator festiwalu, Politechnika Białostocka serdecznie zaprasza wszystkich mieszkańców regionu na swój dzień festiwalowy, który odbędzie się w poniedziałek, 11 maja. To niepowtarzalna okazja, by odwiedzić laboratoria, porozmawiać z wynalazcami i na własne oczy przekonać się, jak nauka zmienia świat.
Opracował: Jerzy Doroszkiewicz
Obejrzyj transmisję z inauguracji:
Wielki finał 17 maja: Rodzinny Piknik Naukowy z Politechniką Białostocką na Chorten Arena
Patronat nad wydarzeniem objęli: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Minister Edukacji, Wojewoda Podlaski, Marszałek Województwa Podlaskiego, Podlaski Kurator Oświaty, Prezydent Miasta Białegostoku, Prezydent Miasta Łomża, Prezydent Miasta Suwałk
Patroni medialni: TVP 3 Białystok, Polskie Radio Białystok, Radio Akadera, Kurier Poranny, Gazeta Współczesna, Nasze Miasto Białystok, 4lomza.pl, Geekstok.pl, Suwalki.info, Białystok Online, Nauka w Polsce, Platon TV Białystok
Projekt jest dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Społeczna odpowiedzialność nauki II”.