Projektowanie eksperymentalne – studia magisterskie na Wydziale Architektury uczą odwagi

Projektowanie eksperymentalne to przedmiot, który pozwala studentom mierzyć się z wyzwaniami przyszłości architektury i urbanistyki. W semestrze zimowym 2025/2026 jego elementem jest konkurs „Galeria Przyszłości”, w ramach którego powstały koncepcje redefiniujące przestrzeń śródmieścia Białegostoku.

Punktem wyjścia zajęć jest traktowanie architektury jako narzędzia do analizy i interpretacji miasta, a nie wyłącznie gotowego obiektu. Studenci pracują na konkretnych miejscach w Białymstoku, z możliwością eksperymentowania ze skalą, funkcją i sposobem definiowania współczesnej galerii handlowej.

– Współczesny rynek pracy wymaga od architekta znacznie więcej niż tylko znajomości norm budowlanych. Wymaga odwagi w kwestionowaniu status quo – mówi inż. arch. Aksel Pawluczuk, student studiów magisterskich kierunku architektura na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej. – Moim zdaniem najważniejsze jest aktywne wychodzenie poza dominujące dziś podejście do projektowania, które często nie nadąża za zmieniającymi się wyzwaniami współczesnych miast.

Takie podejście jest stałym elementem dydaktyki Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, w której istotną rolę odgrywają konkursy projektowe realizowane we współpracy z partnerami zewnętrznymi.

– Studia na Wydziale Architektury to nie tylko teoria, ale także udział w konkursach projektowych realizowanych we współpracy z otoczeniem biznesowym i społecznym – podkreśla dr inż. arch. Adam Jakimowicz, Prodziekan ds. Rozwoju i Współpracy Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. – Dajemy studentom możliwość projektowania dla konkretnych miejsc i ludzi, oferując unikalne połączenie akademickiej wolności z wymogami profesjonalnej praktyki architektonicznej.

Projektowanie eksperymentalne pokazuje studentom, że architektura może być narzędziem pojmowania miasta, relacji społecznych i zmian cywilizacyjnych.

 – Konkurs „Galeria Przyszłości” wyróżnia się na tle innych. Tutaj architektura przestaje być jedynie gotowym produktem, a staje się narzędziem głębokiej analizy i nowatorskiego spojrzenia na miasto – wyjaśnia dr inż. arch. Adam Jakimowicz. – Studenci mierzą się z realiami Białegostoku, ale zyskują przy tym pełną dowolność. Mogą swobodnie łamać schematy, bawić się skalą i kwestionować to, jak dziś definiujemy galerię handlową.

Zajęcia realizowane są w formie pracy projektowej. Studenci działają w dwu- i trzyosobowych zespołach, uczestniczą w konsultacjach z prowadzącymi oraz prezentują efekty pracy na forum grupy. Istotnym elementem są również konsultacje z przedstawicielami partnera zewnętrznego – firmy JSPS z Białegostoku, zajmującej się projektowaniem i wykonawstwem obiektów wielkoprzestrzennych.

– Dzięki współpracy z firmą JSPS projekty zyskały dodatkowy wymiar – konfrontację wizji akademickiej z praktyką i rzeczywistymi wyzwaniami współczesnej architektury – podkreśla dr inż. arch. Adam Jakimowicz.

W ramach zajęć po raz pierwszy zrealizowano konkurs „Galeria Przyszłości”, zorganizowany przez JSPS sp. z o.o. we współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki Białostockiej oraz Alfa Centrum Białystok. Studenci zgłaszali się do konkursu na początku semestru. Łącznie złożono 21 prac – plansz projektowych oraz makiet.

– Współpraca z Wydziałem Architektury Politechniki Białostockiej była dla nas naturalnym krokiem – wyjaśnia Diana Malinowska, Manager ds. Marketingu w JSPS. – Uważnie obserwujemy rynek i zmieniające się trendy. Widzimy, że centra handlowe przestają być „świątyniami konsumpcji”, a stają się miejscami spotkań i relaksu. Chcemy kreować przestrzenie skupione na well-beingu, w których po prostu chce się spędzać czas.

Jak będą wyglądać centra handlowe za 10, 20 czy 30 lat, jeśli już teraz z przestrzeni do zakupów zamieniają się w miejsca spotkań, rozrywki i kultury? – to pytanie było punktem wyjścia do zorganizowania konkursu.

– Dajemy studentom możliwość, by ich wizje zostały zauważone i docenione w kontekście konkretnej tkanki miejskiej Białegostoku – zaznacza Diana Malinowska. – To przestrzeń do testowania odważnych idei i sprawdzania, jak mogą one realnie wpływać na kształt otoczenia. Wierzymy, że inwestując w talenty, inwestujemy w jakość naszej wspólnej przestrzeni w przyszłości.

Konkurs miał połączyć akademicką wizję z rzeczywistymi oczekiwaniami rynku. Studenci projektowali wielkoskalowe struktury architektoniczno-urbanistyczne, traktując je jako punkt wyjścia do dyskusji o przyszłości miasta.

– Udział w konkursie był dla mnie oczywistym wyborem – szukałem przestrzeni, która pozwoli mi na zupełnie nową ekspresję architektoniczną – mówi Aksel Pawluczuk. – „Galeria Przyszłości” to temat, który pozwala wyjść poza sztywne ramy standardowego projektowania i zmierzyć się z wizją przestrzeni, która dopiero nadejdzie.

Studia magisterskie umożliwiają pogłębienie kompetencji projektowych oraz rozwój indywidualnego języka architektonicznego.

– Studia inżynierskie dały mi solidny fundament techniczny, ale to magisterskie pozwalają na głębszą specjalizację i świadome budowanie własnych koncepcji projektowych – dodaje Aksel Pawluczuk.

Zespół prowadzących przedmiot projektowanie eksperymentalne tworzą: dr inż. arch. Monika Magdziak, dr inż. arch. Bartosz Śliwecki oraz mgr inż. arch. Katarzyna Matyszewska-Fuszara. Koordynatorem zajęć jest dr inż. arch. Adam Jakimowicz.

Finałowa prezentacja projektów miała miejsce 26 stycznia. Zwycięzcę konkursu poznamy 5 lutego. Nagrodą za pierwsze miejsce jest bon na zakupy do Alfa Centrum w wysokości 2 000 zł oraz – co najcenniejsze – staż w Dziale Projektowym JSPS, gdzie laureaci będą mogli szlifować talent pod okiem ekspertów.

Prace zgłoszone do konkursu „Galeria Przyszłości” będzie można obejrzeć w Alfa Centrum Białystok w dniach 5–26 lutego 2026 r.

Do 9 lutego 2026 r. trwa w Politechnice Białostockiej rekrutacja na studia magisterskie. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.kandydacipb.edu.pl.